Cập nhật: 8:29:00 19/7/2010

Mới đây, Vụ Thị trường trong nước đã phối hợp với Dự án MUTRAP III tổ chức buổi Tọa đàm về “Thực tiễn quản lý dịch vụ phân phối - Kinh nghiệm các nước và thực trạng của Việt Nam” tại thành phố Hạ Long và Hội thảo về “Kinh nghiệm quốc tế về quản lý dịch vụ phân phối và định hướng hoàn thiện pháp luật của Việt Nam" tại Hà Nội.

Đây là chương trình trong khuôn khổ hoạt động SERV-4&5 “Nghiên cứu về dịch vụ phân phối của một số nước nhằm hỗ trợ Bộ Công Thương soạn thảo Nghị định về dịch vụ phân phối, khuyến nghị xây dựng các nguyên tắc về dịch vụ phân phối phù hợp với WTO” của Dự án Hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn III (EU-Vietnam MUTRAPIII).

Tham gia buổi Tọa đàm có các chuyên gia của Dự án EU - Việt Nam MUTRAP III, đại diện các Vụ Thị trường trong nước, Vụ Pháp chế và Vụ Kế hoạch, Bộ Công Thương.

Tại buổi Tọa đàm, các chuyên gia và các đại biểu tham dự đã tập trung thảo luận về khuôn khổ pháp luật về dịch vụ phân phối; trao đổi kinh nghiệm các nước và hướng giải quyết những tồn tại, bất cập của pháp luật và công tác quản lý nhà nước về phân phối của Việt Nam.

Kết quả buổi Tọa đàm tại thành phố Hạ Long là tiền đề cho Hội thảo ngày 14 tháng 7 năm 2010 tại Hà Nội.

Chủ trì buổi Hội thảo tại Hà Nội có ông Trương Đình Tuyển, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ Quốc gia, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại; ông Trương Quang Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước - Bộ Công Thương; ông Lương Hoàng Thái, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mai đa biên- Bộ Công Thương và ông Hoàng Thọ Xuân, nguyên Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước - Bộ Công Thương, chuyên gia cao cấp Viện Nghiên cứu Thương mại.

Tham gia Hội thảo có các lãnh đạo và cán bộ đến từ các Bộ ngành hữu quan như Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tư pháp, các Sở Công Thương khu vực phía Bắc, các Viện nghiên cứu, các Trường Đại học, Hiệp hội và các doanh nghiệp.

Sau hơn 3 năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO, Việt Nam đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ trong lĩnh vực phân phối nói chung và lĩnh vực bán lẻ nói riêng. Tuy là một thị trường quy mô nhỏ nhưng lại có tốc độ phát triển nhanh, tiềm năng lớn, chính trị ổn định, cơ cấu dân số trẻ, Việt Nam có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Đến hết năm 2009, Việt Nam có 446 siêu thị (tăng 62 siêu thị so với năm 2008) trong đó doanh nghiệp FDI có 21 siêu thị, doanh nghiệp trong nước có 425 siêu thị (Doanh thu FDI bán lẻ chỉ chiếm 4-5% doanh thu bản lẻ toàn quốc).

Nhiều tập đoàn bán lẻ hàng đầu của nước ngoài như Metro Cash & Carry (Đức), Big C của Bourbon (Pháp), Parkson thuộc tập đoàn Lion (Malaysia), Diamond Plaza (Hàn Quốc), Lotte (Hàn Quốc)... đã có mặt ở nước ta.

Mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ của Việt Nam liên tục tăng cao qua các thời kỳ: 1996-2000: 10,75%/năm, 2001-2005: 18,3%, 2006-2008: 25%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ xã hội 6 tháng đầu năm 2010 đạt 747,4 nghìn tỷ đồng, tăng 26,7% so với cùng kỳ năm 2009.

Đồng thời, Việt Nam liên tục được xếp thứ hạng cao về chỉ số phát triển kinh doanh bán lẻ (GRDI). Theo A.T. Kearney (hãng tư vấn Mỹ), năm 2007 Việt Nam xếp thứ 4/7 nước có thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới, năm 2008 vượt lên đứng đầu.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường phân phối, chính phủ Việt Nam đã sửa đổi và ban hành mới nhiều chính sách và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh ngành dịch vụ phân phối, góp phần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước thực hiện theo đúng cam kết gia nhập WTO.

Việc rà soát lại hệ thống pháp luật về dịch vụ phân phối, đánh giá tác động của việc mở cửa thị trường dịch vụ phân phối của Việt Nam, kết hợp với nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để đề ra những giải pháp cho quản lý nhà nước trong lĩnh vực phân phối của nước ta đang trở thành một yêu cầu cấp thiết.

Hội thảo được tổ chức để lấy ý kiến đóng góp của các nhà quản lý, các chuyên gia, các nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp nhằm xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách trong lĩnh vực dịch vụ phân phối của Việt Nam.

Tại Hội thảo, tham luận của các chuyên gia châu Âu và Việt Nam đã cho thấy hệ thống pháp luật Việt Nam về dịch vụ phân phối đang còn có những điểm chưa hoàn thiện như: chưa có quy định thống nhất về dịch vụ phân phối, chưa làm rõ các khái niệm bán buôn, bán lẻ, tiêu chí kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT).

Đồng thời các văn bản hiện hành cũng thể hiện nhiều bất cập, nhất là trong việc quản lý hàng hóa hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện. Trong khâu quản lý nhà nước, Việt Nam còn hạn chế về việc lập quy hoạch, ở cả Trung ương và địa phương.

Rất nhiều nước trên thế giới đã có luật quy định cụ thể về quy hoạch nhưng hiện nay ở Việt Nam, cơ quan quản lý ngành và các tỉnh, thành phố mới chỉ xây dựng quy hoạch ngắn hạn và được ban hành dưới dạng đề án chứ không có văn bản quy định chung để phân cấp và định hướng quy hoạch.

Bên cạnh đó, nhiều vấn đề trong việc thực hiện cam kết cũng chưa được giải quyết, chẳng hạn việc nhà đầu tư mua cổ phần của doanh nghiệp phân phối Việt Nam thì có phải thực hiện lại các thủ tục xin cấp phép như doanh nghiệp thành lập mới hay không...

Nhiều ý kiến đóng góp và trao đổi tại Hội thảo đã đi đến thống nhất cần phải xây dựng quy định riêng trong lĩnh vực phân phối, đặc biệt chú ý đến bán lẻ và quy hoạch bán lẻ để tạo khung pháp lý cần thiết, đảm bảo cạnh tranh lành mạnh và tạo cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển kinh doanh trong lĩnh vực này.